آموزش رایگان سیاست
واقعاً چه کسی تصمیم میگیرد؟
وقتی میپرسیم «چه کسی تصمیم میگیرد؟»، اول به یک نقشهی روشن از بازیگران نیاز داریم. این موضوع «دولت» را (دستگاهِ پایدار: بوروکراسی، ارتش، دادگاه، خزانه) از «حکومت» (صاحبمنصبانِ فعلی که میآیند و میروند) و از «نظام» (قواعدِ بازی) و از «جامعه» (بازیگرانِ سازمانیافتهی بیرونِ دولت) جدا میکند؛ بعد سراغِ بحثِ کهنهی «نخبه در برابرِ کثرتگرا» میرود (آیا همیشه یک اقلیت حکومت میکند؟)، نقشِ پول و طبقه را میسنجد، رابطهی قومیت و مذهب با قدرت را باز میکند، و میپرسد چرا بعضی جامعهها بهخاطرِ «اعتماد» و «سرمایهی اجتماعی» بهترِ کار میکنند. همهی مطالب توصیفی و مقایسهای است، بدونِ داوری دربارهی دعواهای جاری.
- ۵ دوره
- ۴۰ درس
- مبتدی
- آزمون پایانی و مدرک
سرفصلها
حکومت، دولت، جامعه: نقشهی بازیگرانِ قدرت
مبتدیپیش از پاسخ به «چه کسی تصمیم میگیرد؟» باید بدانیم چه کسانی سرِ میزند. این دوره چهار چیز را که مردم اغلب یکی میگیرند از هم جدا میکند: «دولت» (نهادهای پایدارِ اقتدار که با انتخابات عوض نمیشوند)، «حکومت» (تیمِ فعلیِ صاحبمنصبان)، «نظام» (قواعدِ بنیادیِ بازی)، و «جامعه» (بازیگرانِ سازمانیافتهی بیرونِ دولت). سپس به «دولتِ پنهان» میپردازد (یک معنای قویِ نادر و یک معنای ضعیفِ رایج)، به تفاوتِ قدرتِ رسمی و غیررسمی، به بازیگرانِ سازمانیافتهی جامعه و منبعِ قدرتِ هرکدام، و به این یافتهی پایدار که «ساختارِ قدرت حوزهای است» — پاسخِ «چه کسی تصمیم میگیرد» به «کدام تصمیم» و «کدام کشور» بستگی دارد. منابعِ کلیدیِ کلِ موضوع در درسِ اول معرفی میشوند.
۸ درسنخبه یا کثرتگرا؟ نظریههای قدرت
مبتدیدو پاسخِ بزرگ به «چه کسی تصمیم میگیرد» صد سال است با هم میجنگند. «نظریهی نخبه» (موسکا، پارتو، میخلز، و بعدتر میلز و دامهاف) میگوید همیشه یک اقلیتِ سازمانیافتهی کوچک حکومت میکند، فارغ از اینکه اسمِ نظام چه باشد. «کثرتگرایی» (ترومن، دال) میگوید در یک دموکراسیِ واقعی قدرت پخش است و گروههای مختلف روی موضوعاتِ مختلف برنده میشوند. این دوره هر دو را در قویترین شکلشان میآورد، مناظرهی روششناختیِ «قدرتِ اجتماع» را باز میکند (هانتر در برابرِ دال)، «سه چهرهی قدرت» را معرفی میکند (تصمیمها / تصمیمهای گرفتهنشده / شکلدادن به خواستهها)، و به «نئوکثرتگرایی» میرسد: رقابتِ واقعیِ گروهی، اما روی یک زمینِ شیبدار که به نفعِ کسبوکار کج است (لیندبلوم). جمعبندی: کدام نظریه یک کشورِ خاص را بهتر توصیف میکند، یک پرسشِ تجربی است، نه فلسفی. همهی مطالب توصیفی و مقایسهای است، بدونِ داوری.
۸ درسپول و طبقه در سیاست
مبتدیآیا پول سیاست را میخرد؟ این دوره سه مسیرِ نفوذِ پول را باز میکند (تأمینِ مالیِ کارزار، لابی، «درِ گردان»)، پژوهشِ جنجالیِ گیلنز و پیج دربارهی «شکافِ پاسخگویی» بر حسبِ درآمد را بررسی میکند و نقدهای جدی به آن را میآورد، مفهومِ «تسخیرِ تنظیمگر» را توضیح میدهد (و اینکه همیشه اتفاق نمیافتد)، شکافِ طبقاتیِ «صدا» را مرور میکند (چه کسی لابی میکند، اهدا میکند، حاضر میشود)، و پاسخِ کثرتگرا را میآورد: پول اغلب دنبالِ ترجیح میرود تا آن را بسازد، قواعدِ کشور (سقفِ هزینه، تأمینِ مالیِ عمومی، قدرتِ احزاب، اتحادیهها) وزنِ پول را بهشدت تغییر میدهند، و اثباتِ علیت سخت است. جمعبندی: پول و طبقه زمین را کج میکنند — روشنترین جا در تعیینِ دستورِ کار و موضوعاتِ فنیِ کمسروصدا، ضعیفترین جا در موضوعاتِ پرسروصدا که مردم تماشا میکنند. همهی مطالب توصیفی و مقایسهای است، بدونِ داوری.
۸ درسقومیت و مذهب: هویت و قدرت
مبتدیقومیت و مذهب اغلب بهعنوانِ نیروهایی «طبیعی» و «همیشگی» تصویر میشوند که خودشان توضیحِ رأی و قدرتاند. این دوره تصویرِ دقیقتری میدهد: هویت چطور «سیاسی» میشود (نگاهِ برساختگرا؛ نقشِ نهادها، تاریخ و بسیجِ نخبگان)؛ چرا رأیِ قومی میتواند «عقلانی» باشد (حامیپروری و حزبِ قومی بهعنوانِ ابزارِ توزیعِ منابع)؛ «مزایدهی قومی» و مارپیچِ واگرا در جوامعِ شکافته؛ و دو پاسخِ نهادیِ رقیب — «تقسیمِ قدرت / همبستارگراییِ» لیبهارت در برابرِ «مرکزگراییِ» هوروویتس. در پایان به سیاستِ سرشماری، سیالیت و ثباتِ هویت، و مقایسهی ساختاریِ مدلهای دین-دولت میپردازد. جمعبندی: قومیت و مذهب از راهِ نهادها، بسیجِ نخبگان و توزیعِ منابعِ دولتی به قدرت وصل میشوند، و اینکه یک جامعهی متکثر واگرا شود یا باثبات بماند تا حدِ زیادی به طراحیِ نهادی بستگی دارد. همهی مطالب توصیفی و مقایسهای است، بدونِ داوری.
۸ درساعتمادِ اجتماعی و سرمایهی اجتماعی
مبتدیچرا دو کشور با قانونِ اساسی و نهادهای رویکاغذ مشابه، اینقدر متفاوت کار میکنند؟ یک بخش از پاسخ «سرمایهی اجتماعی» است: شبکهها، هنجارهای عملِ متقابل، و اعتمادی که همکاری را ممکن میکند. این دوره کارِ کلاسیکِ پاتنم (ایتالیای شمالی/جنوبی؛ «تنها بولینگبازیکردن») را باز میکند، اعتمادِ «تعمیمیافته» را از اعتمادِ «خاصگرایانه» و سرمایهی «پیونددهنده» را از «پلزننده» جدا میکند، توضیح میدهد چرا جامعههای پراعتماد ارزانتر و بهتر اداره میشوند، و رویِ تاریک را هم میآورد (جامعهی مدنیِ بدِ وایمار، «خانوادهگراییِ بیاخلاق»، اعتماد بر پایهی طرد). در پایان میپرسد اعتماد از کجا میآید — از زندگیِ انجمنی (پاتنم) یا از نهادهای بیطرف و غیرفاسد (روتستین) — و اینکه آیا میشود بازش ساخت. درسِ آخر کلِ موضوع ۲۱ را جمع میبندد. همهی مطالب توصیفی و مقایسهای است، بدونِ داوری.
۸ درس
موضوعهای دیگر سیاست
همهی موضوعهای سیاست
اولین درس فقط چند دقیقه طول میکشد.
ثبتنام رایگان است؛ یک موضوع انتخاب کن و همین حالا شروع کن.
