بقیه‌ی عینک‌ها: آنارشیسم، فاشیسم، سبز، فمینیسم، پوپولیسم

سرفصل‌ها

1. آنارشیسم: واقعاً می‌شود بدونِ حکومت زندگی کرد؟

   مبتدی

   آنارشیسم می‌گوید «حکومت» — یعنی اقتدارِ اجباری، انحصاری و سلسله‌مراتبی — نه لازم است نه مشروع، و جامعه می‌تواند با همکاریِ آزاد سازمان بیابد. این دوره نشان می‌دهد آنارشیسم دقیقاً چه ادعایی دارد و چه چیزی نیست (هرج‌ومرج نیست)، دو خانواده‌ی اصلی‌اش کدام‌اند، متفکرانِ کلیدی‌اش (پرودون، باکونین، کروپوتکین) چه گفتند، تصورشان از «نظم بدونِ دولت» چیست، در تاریخ کجا آزموده شد، نقدهای جدی به آن چیست، و چرا با وجودِ اینکه هیچ‌جا به قدرت نرسید، هنوز اثرگذار است.

   ۸ درس

2. فاشیسم چطور در یک دهه از هیچ به قدرت رسید

   مبتدی

   فاشیسم روشن‌ترین نمونه‌ی یک ایدئولوژی است که در حدودِ یک دهه از یک گروهِ حاشیه‌ای به قدرتِ تام رسید (ایتالیا ۱۹۱۹–۲۲، آلمان ۱۹۲۰–۳۳). این دوره نشان می‌دهد فاشیسم دقیقاً چه ادعایی داشت، چرا تعریف‌کردنش سخت است، چه شرایطی ممکنش کرد، چطور به قدرت رسید (عمدتاً نه با کودتا، بلکه با ترکیبی از خشونتِ خیابانی، رشدِ انتخاباتی و دعوت‌شدن به دولت از سوی محافظه‌کاران)، در قدرت چه کرد، و چه نشانه‌هایی آن را از ناسیونالیسمِ اقتدارگرا یا پوپولیسمِ راستِ معمولی متمایز می‌کند.

   ۸ درس

3. سیاستِ سبز: وقتی محیطِ زیست به رأی تبدیل می‌شود

   مبتدی

   سیاستِ سبز پدیده‌ای است که وقتی رخ می‌دهد که محیطِ زیست از یک دغدغه‌ی جانبی به یک محورِ رقابتِ انتخاباتی تبدیل شود. این دوره از حفاظت‌گرایی و بوم‌شناسیِ اولیه تا اولین احزابِ سبز (دهه‌های ۱۹۷۰ و ۸۰) را دنبال می‌کند، ایده‌های مرکزی‌اش (مرزهای اکولوژیک، عدالتِ بین‌نسلی، اصلِ احتیاط)، دعوای «رشد یا فرارشد»، طیفِ درونی (سبزِ روشن و تیره، بوم‌سوسیالیسم، رویکردِ بازار)، سرایتِ نگرانیِ سبز به بقیه‌ی ایدئولوژی‌ها، و مناقشه‌های اصلی را بررسی می‌کند.

   ۸ درس

4. فمینیسم به‌مثابه یک مطالبه‌ی سیاسی

   مبتدی

   فمینیسم به‌مثابه یک مطالبه‌ی سیاسی — نه صرفاً یک نگرشِ فرهنگی — این ادعا را دارد که جنسیت یک ساختارِ قدرت است که سیاست می‌تواند و باید به آن بپردازد. این دوره «موج‌های» فمینیسم را به‌عنوانِ یک نقشه‌ی تقریبی می‌بیند، شاخه‌های اصلی‌اش (لیبرال، سوسیالیستی، رادیکال، تفاوت‌محور) و چارچوبِ «درهم‌تنیدگی» را معرفی می‌کند، معنای «امرِ شخصی سیاسی است» را می‌شکافد، فمینیسم‌های غیرِغربی و نقدِ «سوژه‌ی جهان‌شمول» را بررسی می‌کند، مناقشه‌های درونی و واکنش‌های ضدِفمینیستی را می‌بیند، و به دستاوردهای سیاسیِ ملموس و کارهای ناتمام می‌پردازد.

   ۸ درس

5. پوپولیسم: «مردمِ پاک در برابرِ نخبه‌ی فاسد» — چپ و راست

   مبتدی

   پوپولیسم یک ایده‌ی «نازک» است: جامعه به دو گروهِ همگن و متخاصم تقسیم می‌شود — «مردمِ پاک» در برابرِ «نخبه‌ی فاسد» — و سیاست باید بیانگرِ اراده‌ی عمومیِ مردم باشد. این دوره تعریفِ مووده و مفهومِ «ایدئولوژیِ نازک» را عمیق‌تر می‌کند، سه راهِ تعریفِ پوپولیسم را معرفی می‌کند، تفاوتِ پوپولیسمِ چپ و راست (و «گروهِ سوم») را نشان می‌دهد، تنشِ بنیادیِ پوپولیسم با تکثرگرایی را می‌شکافد، دامنه‌ی تاریخی و دلایلِ ظهورش را بررسی می‌کند، و راهِ تشخیصِ «سبکِ پوپولیستی» از «تهدید به دموکراسی» را می‌دهد — بدونِ برچسب‌زدن به موردهای جاری.

   ۸ درس

6. وقتی دین وارد سیاست می‌شود (نمونه از چند کشور و چند دین)

   مبتدی

   رابطه‌ی دین و سیاست در کشورها و ادیانِ مختلف شکل‌های بسیار متفاوتی گرفته است. این دوره طیفِ مدل‌های دین و دولت را (از حکومتِ دینی تا سکولاریسمِ سخت‌گیر) توصیف می‌کند، الهیاتِ سیاسی و احزابِ دین‌بنیاد را با دموکراسیِ مسیحیِ اروپا به‌عنوانِ نمونه‌ی اصلی معرفی می‌کند، پرسش‌های تکرارشونده (اخلاقِ چه کسی؟ اقلیت‌ها؟ پذیرشِ شکست؟) را می‌شکافد، بررسی می‌کند چرا «تزِ سکولارشدن» تا حدِ زیادی نادرست از آب درآمد، و استدلال‌های موافق و مخالفِ حضورِ دین در سیاست را کنارِ هم می‌گذارد — همه توصیفی و بدونِ داوری. درسِ آخر کلِ موضوعِ ۱۰ را جمع می‌بندد.

   ۸ درس