آموزش رایگان سیاست
جنبش‌ها و انقلاب‌ها: مردم کی به خیابان می‌آیند؟
چرا میلیون‌ها بی‌عدالتیِ روزمره به هیچ‌جا نمی‌رسند و یکی ناگهان یک کشور را تکان می‌دهد؟ این موضوع نظریه‌ی جنبش‌های اجتماعی و نظریه‌ی انقلاب را باز می‌کند: چطور یک اعتراضِ کوچک به جنبش تبدیل می‌شود (فرصتِ سیاسی، ساختارهای بسیج، قاب‌بندی، مجموعه‌ی رفتارِ اعتراضی)؛ جنبش‌ها کِی می‌برند و چرا (حقِ رأیِ زنان، حقوقِ مدنی، محیط‌زیست)؛ چرا انقلاب رخ می‌دهد (نسل‌های نظریه‌ی انقلاب) و چرا اغلب نتیجه‌اش آن نیست که می‌خواستند؛ سه انقلابِ بزرگ کنارِ هم به‌شکلِ تطبیقی و تاریخی (فرانسه، روسیه، ایران)؛ و چرا بعضی جنبش‌ها مسالمت‌آمیز می‌مانند و بعضی خشن می‌شوند — با بهار عربی به‌عنوانِ یک جرقه و نتایجِ کاملاً متفاوت. همه‌ی مطالب توصیفی، مقایسه‌ای و تاریخی است، بدونِ داوری درباره‌ی دعواهای جاری.
- ۶ دوره
- ۴۸ درس
- مبتدی
- آزمون پایانی و مدرک
سرفصل‌ها
از اعتراضِ کوچک تا جنبش: چطور کار می‌کند
مبتدینارضایتی همه‌جا هست و کمابیش ثابت است؛ جنبش‌ها اما نادر و موجی‌اند. پس نارضایتی نمی‌تواند متغیرِ اصلی باشد. این دوره چهار چیزی را که واقعاً «تغییر می‌کنند» باز می‌کند: «ساختارِ فرصتِ سیاسی» (شکافِ نخبگان، متحدانِ بانفوذ، افتِ ظرفیت یا ارادهٔ سرکوب)، «ساختارهای بسیج» (شبکه‌ها و سازمان‌های آماده‌ای که یک لحظه‌ی خشم را حمل می‌کنند)، «قاب‌بندی» (چطور یک وضعیت به «بی‌عدالتیِ مشترکِ قابلِ‌تغییر» ترجمه می‌شود)، و «مجموعه‌ی رفتارِ اعتراضی» (طومار، راهپیمایی، اعتصاب، تحصن، اشغال، کارزارِ هشتگی — و نوآوریِ تاکتیکی). در پایان می‌بینیم چرا اکثرِ جرقه‌ها خاموش می‌شوند و بعضی می‌گیرند. منابعِ کلیدیِ کلِ موضوع در درسِ اول معرفی می‌شوند.
۸ درسکِی جنبش‌ها می‌برند و چرا
مبتدی«بردن» برای یک جنبش یک چیزِ ساده نیست. ویلیام گمسون آن را دو‌بُعدی دید: «پذیرش» (طرفِ مقابل گروه را نماینده‌ی مشروع بشناسد) و «مزیت‌های تازه» (پیروانِ گروه چیزِ ملموسی به دست بیاورند) — و از ترکیبشان چهار سرنوشت درمی‌آید، از جمله «جذب‌شدن» که شبیهِ پیروزی است اما نیست. این دوره بحثِ کهنه‌ی «اخلال در برابرِ سازمان» را باز می‌کند (پیون و کلووارد در برابرِ گمسون)، چهار نوع پیامد را از هم جدا می‌کند (سیاستی، سیاسی، فرهنگی، زیست‌نامه‌ای — و اینکه پیامدِ فرهنگی اغلب بزرگ‌ترین و بادوام‌ترین است)، عواملی را که موفقیت را پیش‌بینی می‌کنند مرور می‌کند (متحدانِ نخبه، افکارِ عمومی، «مدلِ میانجی‌گریِ سیاسیِ» آمنتا، اثرِ جناحِ رادیکال، زمان‌بندی)، و با سه نمونه (حقِ رأی زنان، حقوقِ مدنی، محیط‌زیست) و تزِ «جامعه‌ی جنبشی» جمع می‌بندد. همه‌ی مطالب توصیفی و تاریخی است، بدونِ داوری.
۸ درسچرا انقلاب رخ می‌دهد: نسل‌های نظریه
مبتدیانقلاب یک جنبشِ بزرگ نیست؛ چالشی است که نه یک سیاست، بلکه خودِ نظام و ساختارِ اجتماعی را هدف می‌گیرد — و بسیار نادر است. این دوره چهار «نسلِ» نظریه‌ی انقلاب را دنبال می‌کند: نسلِ اول «تاریخِ طبیعیِ» برینتون (توالیِ تکرارشونده‌ی بحرانِ مالی، ریزشِ روشنفکران، میانه‌روها، رادیکال‌ها، ترور، ترمیدور)؛ نسلِ دوم «محرومیتِ نسبی» و «منحنیِ J» (انقلاب نه در قعرِ فلاکت، بلکه پس از یک دوره‌ی انتظارِ فزاینده که ناگهان معکوس می‌شود)؛ نسلِ سوم «ساختاریِ» اسکاچپول («انقلاب‌ها ساخته نمی‌شوند، می‌آیند» — فروپاشیِ دولت + ظرفیتِ شورش از پایین + فشارِ ژئوپلیتیک)؛ و نسلِ چهارم که عاملیت، ایدئولوژی، ائتلاف و اتفاق را دوباره وارد می‌کند. در پایان می‌بینیم چرا انقلاب‌ها این‌قدر نادرند (پارادوکسِ توکویل، معضلِ کنشِ جمعی، نیاز به فروپاشیِ دولت). همه‌ی مطالب توصیفی و تاریخی است، بدونِ داوری.
۸ درسچرا انقلاب‌ها اغلب ناامید می‌کنند
مبتدیشکافِ بینِ آنچه انقلابیون می‌خواهند و آنچه به دست می‌آورند، قاعده است نه استثنا. این دوره الگوی «انقلاب فرزندانِ خود را می‌خورد» را باز می‌کند: چرا میانه‌روها شکست می‌خورند و رادیکال‌ها بالا می‌آیند (مارپیچِ جنگ، فروپاشیِ ائتلاف، معضلِ فعال، ضدانقلاب، حلِ حاکمیتِ چندگانه)؛ «چرخشِ نخبگانِ» پارتو و این یافته که انقلاب‌ها اغلب دولتِ متمرکزتر و قوی‌تری می‌سازند (توکویل، اسکاچپول)؛ تمایزِ هانا آرنت میانِ «رهایی» (رهاشدن از ستم) و «آزادی/بنیان‌گذاریِ» یک نظمِ آزادِ ماندگار؛ استثناها و شرایطی که به نظمِ قانونیِ بادوام می‌انجامند؛ و ضدانقلاب، ترمیم و تثبیت. هدف نه صدورِ حکمِ اخلاقی، بلکه یک مشاهده‌ی ساختاری است: همان شرایطی که انقلاب را ممکن می‌کنند، آن را به‌سمتِ تمرکز و دولتِ قویِ نو هُل می‌دهند. همه‌ی مطالب توصیفی و تاریخی است، بدونِ داوری.
۸ درسسه انقلابِ بزرگ کنارِ هم: فرانسه، روسیه، ایران
مبتدیانقلابِ فرانسه (۱۷۸۹)، انقلابِ روسیه (۱۹۱۷) و انقلابِ ایران (۱۹۷۹) سه رویدادِ تاریخیِ بزرگ‌اند که پژوهشگرانِ انقلاب بارها آن‌ها را کنارِ هم گذاشته‌اند تا نظریه‌ها را بیازمایند. این دوره با همان عدسیِ نظریِ دوره‌های ۳ و ۴ — و در زمانِ گذشته و به‌شکلِ تطبیقی و تاریخی — هر سه را از پنج زاویه بررسی می‌کند: بحرانِ نظمِ کهنه، ائتلافِ انقلابی، مارپیچِ رادیکال‌شدن، نوعِ دولتی که از دلِ هر انقلاب بیرون آمد، و اینکه چرا موردِ ایران با قالبِ ساختاریِ کلاسیک (اسکاچپول) جور درنیامد و نسلِ چهارمِ نظریه‌ی انقلاب را برانگیخت. هدف مقایسه‌ی ساختاریِ سه رویدادِ تاریخی است؛ هیچ داوری‌ای درباره‌ی سیاستِ امروزِ هیچ کشوری در کار نیست.
۸ درسمسالمتآمیز یا خشن؟ و بهار عربی
مبتدیچرا بعضی جنبش‌ها و انقلاب‌ها مسالمت‌آمیز می‌مانند و بعضی خشن می‌شوند — و این چه فرقی در نتیجه دارد؟ این دوره یافته‌ی اصلیِ چنووث و استفان را باز می‌کند (مقاومتِ بی‌خشونت تاریخاً حدودِ دو برابرِ مقاومتِ خشن موفق بوده)، سازوکارش را توضیح می‌دهد (مشارکتِ بزرگ‌تر و متنوع‌تر → ریزشِ ستون‌های حمایت)، «قاعده‌ی ۳٫۵٪» و محدودیت‌هایش را بررسی می‌کند، دلایلِ خشن‌شدنِ جنبش‌ها را می‌شمارد (سرکوبِ شدید، معضلِ امنیتی، جناحِ رادیکال، مداخله‌ی خارجی، شکافِ قومی/فرقه‌ای، ازدست‌رفتنِ هماهنگی)، و به افتِ اخیرِ نرخِ موفقیتِ مقاومتِ بی‌خشونت می‌پردازد. سپس بهار عربی را به‌عنوانِ یک جرقه‌ی واحد با نتایجِ کاملاً متفاوت مقایسه می‌کند (تونس، مصر، لیبی/سوریه/یمن، پادشاهی‌های خلیج) و توضیح می‌دهد چه چیزی این واگرایی را رقم زد. درسِ آخر کلِ موضوع ۲۲ را جمع می‌بندد. همه‌ی مطالب توصیفی، مقایسه‌ای و تاریخی است، بدونِ داوری.
۸ درس
موضوع‌های دیگر سیاست
همه‌ی موضوع‌های سیاست
اولین درس فقط چند دقیقه طول می‌کشد.
ثبت‌نام رایگان است؛ یک موضوع انتخاب کن و همین حالا شروع کن.
