آموزش رایگان سیاست
لیبرالیسم: فرد مهم‌تر است یا جمع؟
لیبرالیسم یک ایدئولوژیِ واحد نیست، یک خانواده است — و همه‌ی اعضایش یک چیز را در مرکز می‌گذارند: آزادیِ فرد و ارزشِ برابرِ هر انسان. این موضوع نشان می‌دهد این ایده از کجا آمد (روشنگری و «کشفِ فرد»)، نسخه‌ی کلاسیکش («حکومت هرچه کمتر») چه گفت، چرا نسخه‌ی رفاهی از دلش بیرون آمد، نئولیبرالیسم چطور بازار را برگرداند، و منتقدانِ چپ و سنت‌گرا چه ایرادهایی می‌گیرند — همه بی‌طرف و مقایسه‌ای.
- ۵ دوره
- ۴۰ درس
- مبتدی
- آزمون پایانی و مدرک
سرفصل‌ها
روشنگری و کشفِ «فرد»
مبتدیقبل از لیبرالیسم، آدم درونِ یک جایگاهِ ثابت به دنیا می‌آمد: طبقه، کلیسا، پادشاه، طایفه. لیبرالیسم با یک ایده‌ی رادیکال شروع شد — که واحدِ اصلیِ سیاست «فرد» است، هر فرد ارزشِ اخلاقیِ برابر دارد، و قدرت باید محدود و مشروط به رضایت باشد. این دوره ریشه‌های این ایده را در روشنگری دنبال می‌کند: لاک، مدارای دینی، حکومتِ قانون، و دو معنای «آزادی».
۸ درسحکومت هرچه کمتر، بهتر: نسخه‌ی کلاسیک
مبتدیلیبرالیسمِ کلاسیک — نسخه‌ی قرنِ هجدهم و نوزدهم — یک ایده‌ی روشن داشت: کارِ حکومت را به چند وظیفه‌ی پایه محدود کنید (دفاع، عدالت، چند کارِ عمومی)، و بقیه را به فرد و بازار بسپارید. این دوره منطقِ این نگاه را با آدام اسمیت، «دولتِ شب‌پا»، تجارتِ آزاد و جان استیوارت میل بررسی می‌کند — و همچنین نقطه‌های کورش را: کارگرانی که بیرونِ دایره ماندند و آزادیِ صوری‌ای که برای گرسنه بی‌معنا بود.
۸ درسبازار هم برنده و بازنده دارد: نسخه‌ی رفاهی
مبتدیاواخرِ قرنِ نوزدهم، بخشِ بزرگی از خودِ لیبرال‌ها به یک نتیجه رسیدند: اگر آدمی گرسنه، بی‌سواد و بیمار باشد، «آزادِ» حقوقی هست اما آزادِ واقعی نیست. لیبرالیسمِ رفاهی (یا اجتماعی) از همین‌جا زاده شد: دولت باید موانعِ ساختاریِ آزادی را بردارد. این دوره «لیبرال‌های نو»، از دولتِ شب‌پا تا تورِ ایمنی، کینز، رالز، و اجماعِ پس از جنگ را دنبال می‌کند — و کشمکش‌های خودِ این نسخه را.
۸ درسبازگشت به بازار: نئولیبرالیسم
مبتدیدر دهه‌ی ۱۹۷۰، اجماعِ رفاهیِ پس از جنگ دچارِ بحران شد و ایده‌های قدیمیِ بازارِ آزاد — که چند دهه در حاشیه مانده بودند — دوباره به مرکز آمدند. این دوره این موج را دنبال می‌کند: بحرانِ رکودِتورمی، استدلال‌های هایک و فریدمن، سیاست‌های تاچر و ریگان، «اجماعِ واشنگتن» و گسترشِ جهانی‌اش، و این پرسشِ مهم که آیا «نئولیبرالیسم» اصلاً یک چیزِ واحد است یا یک برچسبِ منتقدان.
۸ درسانتقادها: هم کم است، هم سرد است
مبتدیلیبرالیسم دو دسته منتقدِ جدی دارد که از دو سمتِ مخالف حمله می‌کنند. چپ می‌گوید لیبرالیسم «کم» است: آزادیِ حقوقی بدونِ برابریِ قدرت، یک پوسته است. اجتماع‌گرایان و سنت‌گرایان می‌گویند «سرد» است: با تأکیدِ بی‌وقفه بر فرد و انتخاب، پیوندهای مشترکی را که معنا و همبستگی می‌سازند می‌ساید. این دوره هر دو نقد را با انصاف بررسی می‌کند، پاسخ‌های لیبرال را می‌آورد، به فمینیسم به‌عنوانِ هم نقد و هم امتداد می‌پردازد، و کلِ موضوع ۶ را جمع می‌بندد.
۸ درس
موضوع‌های دیگر سیاست
همه‌ی موضوع‌های سیاست
اولین درس فقط چند دقیقه طول می‌کشد.
ثبت‌نام رایگان است؛ یک موضوع انتخاب کن و همین حالا شروع کن.
