سوسیالیسم: اگر ثروت را جور دیگری تقسیم کنیم چه می‌شود؟

سرفصل‌ها

1. کارخانه‌های قرنِ نوزدهم و آدم‌هایی که گفتند این نمی‌شود

   مبتدی

   سوسیالیسم به‌مثابه یک جنبشِ سیاسی یک لحظه‌ی تولد دارد: انقلابِ صنعتی و کاری که با زندگیِ کارگرانِ شهرهای تازه‌ی کارخانه‌ای کرد. این دوره نشان می‌دهد کارخانه از نگاهِ کسی که در آن کار می‌کرد چه شکلی بود، اولین سوسیالیست‌ها (اوون، سن‌سیمون، فوریه) چه پیشنهادی داشتند، جنبش‌های تعاونی و اتحادیه‌ای و چارتیست چطور رشد کردند، کلمه‌ی «سوسیالیسم» از کجا آمد و با «کمونیسم» چه فرقی داشت، و چرا از دلِ همین دوره دو مسیرِ رقیب بیرون آمد.

   ۸ درس

2. مارکس در سه جمله: طبقه، استثمار، تاریخ

   مبتدی

   مارکس پرنفوذترین متفکرِ سوسیالیست است و در عینِ حال پرغلط‌خوانده‌ترین. این دوره دستگاهِ فکری‌اش را به قطعاتِ اصلی‌اش تقلیل می‌دهد: طبقه و نظریه‌ی مادیِ تاریخ؛ استثمار و «ارزشِ اضافی»؛ بیگانگی؛ نظریه‌ی بحران و گذارِ پیش‌بینی‌شده؛ و اینکه مارکس درباره‌ی جامعه‌ی آینده چه گفت و چه نگفت — همراه با مشکلاتِ درونی و کارنامه‌ی تجربی.

   ۸ درس

3. دعوای بزرگ: انقلاب یا صندوقِ رأی؟

   مبتدی

   پس از مرگِ مارکس، سریع‌ترین احزابِ سوسیالیستِ اروپا — به‌ویژه حزبِ سوسیال‌دموکراتِ آلمان — باید تصمیم می‌گرفتند: منتظرِ انقلابی بمانند که نظریه پیش‌بینی کرده بود، یا از رأی و اصلاحاتی استفاده کنند که واقعاً داشتند به دست می‌آوردند؟ این دوره از انترناسیونالِ دوم و «بازنگریِ» برنشتاین و پاسخِ لوکزامبورگ و کائوتسکی می‌گذرد، به شکستِ ۱۹۱۴، به انشعابِ ۱۹۱۷ به کمونیست و سوسیال‌دموکرات، و به سرنوشتِ متفاوتِ این دو نیمه.

   ۸ درس

4. مدلِ اسکاندیناوی: سرمایه‌داری با مالیاتِ سنگین و تورِ ایمنیِ پهن

   مبتدی

   کشورهای اسکاندیناوی هم به‌عنوانِ «سوسیالیسمی که جواب داده» یاد می‌شوند و هم به‌عنوانِ «چیزی که اصلاً سوسیالیسم نیست». این دوره نشان می‌دهد این مدل واقعاً چیست: رفاهِ تقریباً همگانی، مالیاتِ سنگین، اتحادیه‌های قوی و چانه‌زنیِ متمرکز — و در عینِ حال مالکیتِ خصوصی و بازارِ باز. از نحوه‌ی ساخته‌شدنش (توافقِ سالتشوباودنِ ۱۹۳۸)، مفهومِ «کالازدایی»، اوجِ مدل و دعوای «صندوق‌های حقوق‌بگیران»، بحرانِ دهه‌ی ۱۹۹۰، و دعوای زنده بر سرِ اینکه اسمش را چه بگذاریم.

   ۸ درس

5. چه چیزهایی جواب داد، چه چیزهایی فاجعه شد

   مبتدی

   دوره‌ی پایانی، ترازنامه را می‌سنجد. یک طرف: اصلاحات و نهادهایی که روزی خواسته‌ی سوسیالیست‌ها بودند و حالا در دموکراسی‌های ثروتمند تقریباً همگانی‌اند (درمان و آموزشِ همگانی، بازنشستگی، روزِ کاری هشت‌ساعته، اتحادیه). طرفِ دیگر: تلاش برای اداره‌ی کلِ اقتصاد بدونِ بازار و مالکیتِ خصوصی — برنامه‌ریزیِ متمرکزِ شوروی‌گونه — و نتایجش، از رشدِ صنعتیِ اولیه تا اقتصادِ کمبود، اشتراکی‌سازیِ اجباری و قحطی، و حکومتِ تک‌حزبی. به‌علاوه‌ی مناظره‌ی محاسبه، سوسیالیسمِ بازار و تعاونی‌ها، و یک جمع‌بندیِ شهروندی برای کلِ موضوع.

   ۸ درس